Dantza eta emakumeak/ El baile y las mujeres

Otxandioko aurreskua berreskuratu dute 82 urteren ondoren

Jone Guenetxea 2017-07-23 10:46   GIZARTEA  OTXANDIO

Otxandioko emakumeek gerra aurretik dantzatzen zuten aurreskua berreskuratu du Urduri dantza taldeak, eta atzo, uztailaren 22an, jaietako laugarren egunean, herrikideen aurrean aurkeztu zuten, Andikona plazan.

1936an Otxandio bonbardatu zutenean eten zen soka-dantza honen tradizioa. Ikerlariek diotenez, emakumeek lan egiten zuten jaietan, etxean zein gonbidatuak atenditzen. Uztailaren 22a, ordea, beraien eguna izaten zen. Emakumeak garbitokietan egoten ziren, eta errementariak, lanetik irteterakoan, haien bila joaten ziren. Plazara joan, eta errementariei soka-dantza hau dantzatzen zieten emakumeek.

Oiangurenen ekarpena
Duela 40 urte Santurtziko Flores anaiek Otxandioko folklorea ikertu zutenean abiatu zen  emakumeen aurreskuaren berreskurapena. Sabina Oianguren zen sasoi hartako dantzarien azken belaunalditik gelditzen zen bakarra. Dantzazale amorratu hark, 86 urte zituela ere, aurreskuaren mugimenduak garbi zituen buruan.Oiangurenek ikerlari santurtziarrei eta dantza taldeko beste kide batzuei pausoz pauso irakatsi zien bere oroimenean baino ez zegoen altxorra.

Emakumeen soka-dantza berreskuratu dute Sabina Oianguren dantzariari esker

Jone Guenetxea 2017-07-11 10:49   KULTURA  OTXANDIO

Otxandioko Urduri dantza taldeak emakumeen soka-dantza berreskuratuko du aurten, jaietan plazaratzeko. Ainhoa Lasuen Urduri dantza taldeko kideak dioenez, “koreografia ez da inongo asmakizuna. Otxandioko andrek utzitako ondare historikoaren berreskurapena da. Altxor bat”.

|  Ikusi handiago |  Argazki originala

Santurtziko dantza talde bateko kide diren Mundi eta Andoni Flores anaiek 1980an Otxandioko folklorearen inguruko ikerketa egin zuten. Lan horretan murgilduta zeudela konturatu ziren, Otxandion, behinola, emakumeek soka-dantza dantzatzen zutela. Horrela, hainbat herritarren laguntzari esker dantza horren inguruko informazioa jaso zuten. Bide honetan, otxandiar baten ekarpenak garrarrantzi handia izan zuen. Sabina Oianguren soka-dantza modu zaharrean dantzatu zuen azken belaunaldiko emakumea izan zen. Flores anaiek Oiangurenek erakutsitako pausoak hartu zituzten oinarri moduan. Sasoi hartan Sabinak 80 urte inguru zituen, baina pausoak argi gogoratzen zituen, eta irakasle aritu zen, bai santurtziarrekin, eta baita herriko beste dantzari batzuekin ere.

Errementariekin lotura
Ikerketen arabera, Otxandioko soka-dantzak errementariekin lotura zuzena du. “Andrek ez zuten jaiak ospatzeko aukera handirik izaten, nahikoa baitzuten etxeko lanekin eta gonbidatuak atenditzen”, gogoratu du Urduri dantza taldeko kideak. Baina, jaien laugarren egunean, uztailaren 22an, emakumeak kalera irteten ziren. Errementariak lanetik irteten zirenean, garbitokietara joaten ziren emakumeen bila. Garbitokietatik ibilbide bat egiten zuten, eta momentu horretan, emakumeek gizonei soka-dantza dantzatzen zieten. Beste belaunaldi batzuetan, errementariak garbitokietara beharrean, elizaren irteerara joaten zirela jasota dago dokumentu historikoetan. Egun honi sukaldarien eguna esaten zaio, eta emakume dantzari hauei berriz, sukaldariak.

Ikasketa prozesua
“Santurtziko ikerlariekin harremanetan jarri ginen eta Gabonen aurretik ikasten hasi ginen”, dio Ainhoak. Musikan moldaketak egin dituzte eta jantzi egin dute.

Urduriko kideek diotenez, herriko emakumeek 1935ean dantzatu zuten soka-dantza azkenengoz. Izan ere, 1936ko uztailaren 22an bonbardaketak tradizioa eten zuen. Eraso faxistan hildakoak gogora ekarri guran, aurtengo jaietan, plazan beharrean, Andikonan egingo dute dantzan. Garbitokian hasiko dira, eta handik Andikonarako bidea egingo dute.  “Egun horretan bonbardaketaren ondorioz dantzan egin ezin izan zuten emakumeen omenez egingo dugu dantza”, dio Lasuenek.

•  BEREZIA: Otxandioko jaiak

AITZINDARIAK/PRECURSORAS

Aitzindariari omenaldia

Marisa Barrena

21/07/2017

TALAIA

Deja un comentario

Amaia Aroma durangar txistulariari omenaldia egingo diote Tuteran, bertako jaietako programa barruan, uztailaren 25ean. Berri pozgarria Durangaldeko txistulari familiarentzat zein parekidetasunaren alde dihardugun gizandreontzat.

Orain dela ia 60 urte, ez zen omenaldi eta famaren usainean mugitu Amaia, baina beretzat lain leku egiten saiatu zen. Biziki maite zuen musika-tresna jendaurrean jotzeko tokia egiten ahalegindu zen. Ez zen erraza izan, ez horixe. Helburua lortzeko, beste emakume askok lez, saiatu beharra izan zuen. 1959ko giro hartan, borrokatu beharra izan zuen oholtza gainean txistua jotzera heltzeko.

Zorionez, Amaia ez zen bakarrik aurkitu. Akulari handia eta ausarta izan zuen bere ondoan. Bere ahizpa Eskarne konplize bikaina suertatu zitzaion. Izan ere, Eskarnek idatzitako gutun baten putzari esker jo zuen Amaiak txistua Bilboko Arenalean, Aste Nagusiko txistularien kontzertuan, 1959ko abuztuaren 22an.

Horrela, Amaiak jendaurrean eta oholtza gainean txistua jo zuen lehen emakumea izatea lortu zuen. Harrezkero hainbat plaza, kontzertu eta dantza saiotan jo izan du. Gaur egun ez du jendaurrean jotzen. Omenaldien garaia heldu zaio 80 urteak bete dituen Amaiari.

Durangaldeko Txistularien omenaldi beroa jaso zuen 2015ean.  Urte berean DEIA saria ere eman zioten. Hurrengo urtean, martxoaren 8an, Bilboko Felix Serrano eskolan egin zioten omenaldia ere ez zen makala izan. Hunkituta itzuli zen Amaia Bilbotik. Oraingoan berriz, Tuteran omenduko dute,  bertako txistulari taldearen ekimenez.

Agur eta ohore Amaia. Goza dezazula Nafarroako Hegoaldean zure txistulari lagun eta adiskideen artean.  Zorionak emakume txistularien aitzindari horri.  Zulakoei esker,  txiri-txiri, hariak harilkatuz harriak mugitzea lortuko dugu.

     

     Gaztetxotatik maitatuz txistu hotsaren doinua

     traba guztiak gaindituz oholtzan eginda lekua

     txistulari askorentzako irakasle ta eredua

     gaur aitzindari bihurtuz Amaia da omendua

Amaia Aroma Bilboko Felix Serrano eskolan omendua (2016ko martxoak 8)

ELKARRETARATZEA/CONCENTRACIÓN

Domekako erasoa gaitzetsi dute Plataforma Feministak deitutako elkarretaratzean

Anboto 2017-07-20 20:37   HERRIRIK HERRI  DURANGO

Joan zen domekan Durangoko emakume batek jasandako eraso bortitza salatu dute gaur, Plataforma Feministak deitutako elkarretaratzean. Emakumeari bikotekide ohiak egin zion eraso, eta bi bider gainera. 

|  Ikusi handiago |  Argazki originala

Udalak indarkeria matxistaren aurkako protokoloa aktibatu zuen, eta emakumearen esku ipini zuten bere baliabide psikologiko, juridiko, ekonomiko eta asistentzialak. 

Una concentración en contra de la última agresión machista pide que se acabe la “impunidad”

M. A.

20/07/2017

DURANGO

Deja un comentario

Facebook9TwitterMeneameWhatsAppTelegramGoogle+PrintEmailCompartir9

Convocada por la Plataforma Feminista de Durango, una concentración en contra de la violencia machista ha pedido esta tarde fin a “la impunidad”.

La protesta, que como suele ser habitual ha tenido lugar en el pórtico de Andra Mari, denunciaba la brutal doble agresión sexista que sufrió el domingo una mujer por parte de su exnovio.

Según este periódico pudo conocer, la joven fue primero golpeada y agredida sexualmente por el que había sido su pareja en la casa de un conocido. Cuando la mujer abandonó la vivienda, el agresor le persiguió y volvió a golpearle en la calle.

Como consecuencia de las heridas sufridas, la víctima tuvo que recibir asistencia médica.

HIRI DEBEKATUEN MAPA BERRIA/ NUEVO MAPA DE LAS CIUDADES PROHIBIDAS

Durangoko hiru kale hobeto argituko dituzte, emakumeei babes emateko

Markel Onaindia 2017-07-20 11:34   GIZARTEA  DURANGO

Parekidetasuna sustatzeko eta emakumeen segurtasuna indartzeko proiektuetarako, 150.000 euro erabiliko ditu Durangoko Udalak. Horien artean, hainbat kaletako argiztapena hobetuko du, emakumeei babes emateko. Izan ere, leku batzuk puntu beltz moduan identifikatuta dituzte. Askatasun etorbidearen atzealdea –tren geltokirantz–, Oñiturri eta Komentukalea izango dira argituko diren kaleak.

|  Ikusi handiago |  Argazki originala

Gai horregaz lotuta, puntu beltzak diseinatzeko ikastaro bat eskainiko diete emakume arkitektoei. Gainera, genero ikuspegiko ideiekin jarraituta, emakumeen presentzia handitu gura dute aurkezpen kulturaletan eta eztabaida foroetan. Emakume migranteekin ere jabekuntza saio bereziak egingo dituzte. 

Proiektu horiek guztiak kreditu aldaketa bidez onartu ditu udalbatzarrak. 2017ko aurrekontua osatzeko adostasunik ez dago oraindik udalean, eta bide hori erabili behar izan dute. Hain zuzen, "eztabaidatu bako gaiak" bilkurara ekartzea leporatu dio Herriaren Eskubideak EAJ eta PSE-EEren udal gobernuari. Euren aurrekontu negoziazioa herritarren partaidetza eskatzeagatik eten zutela kritikatu du Jorge Varelak. "Ez dugu partaidetza bako aurrekonturik ulertzen".

liburuaren aurkezpena/presentación de libro

​

​ 

​"​

 

Desde la voz, pensamiento y experiencias de lesbianas contra amorosas y poliamorosas, Norma Mogrovejo reflexiona sobre la insurgencia a normas que controlan y privatizan el cuerpo y la sexualidad de las mujeres. El discurso del amor romántico ha fagocitado al 

​movimiento ​

   

hom​o​

 sexual y las lesbianas radicalizan la práctica cotidiana cuestionando a las instituciones que siguen traficando con ellas (el amor, el matrimonio, la familia, el parentesco).

El contra amor es una ruptura epistémica, un quebranto con el sometimiento que el amor romántico impone a las mujeres controlando sus vidas; y un laboratorio de experimentación donde las certezas son acaso mitos sin reactivos. Mogrovejo complejiza las preocupaciones de las lesbianas por entablar acuerdos éticos amorosos entre las socias, por sacar al Estado patriarcal de la cama y el entorno, por realizar alianzas de vida posrupturas, por resignificar el placer parejil y privado, entre otras. El amor es un territorio fundamentalmente político, que organiza jerarquías, sometimiento y dominación. Pero también es lugar de rupturas y locuras.

Esta es una propuesta de quiebre con el individualismo amoroso que alimenta fundamentalmente al capitalismo neoliberal y una reconsideración de la comunidad amorosa. Contra-amor, poliamor, relaciones abiertas, sexo casual, anarquía amorosa, ruptura de la monogamia obligatoria, son conceptos o experiencias, que se discuten, entre otras.

elkarretaratzeak/concentraciones

http://www.durangon.com/nueva-denuncia-protocolo-violencia-machista-durango/

Una nueva denuncia por agresión activa el protocolo contra la violencia machista de Durango

DURANGON

5/07/2017

DURANGO

Deja un comentario

Facebook30TwitterMeneameWhatsAppTelegramGoogle+PrintEmailCompartir30

El protocolo contra la violencia machista de Durango ha vuelto a activarse a consecuencia de la agresión que sufrió el lunes una mujer en la localidad y por la que tuvo que recibir asistencia médica. La Ertzaintza detuvo al agresor.

A consecuencia de estos hechos, el Consejo y la Comisión de Igualdad han expresado su más “rotunda” repulsa ante cualquier tipo de violencia contra las mujeres.

También han realizado un llamamiento a la población a secundar la concentración de condena que la Plataforma Feminista llevará a cabo mañana, a las 20.00 horas, en el pórtico de Andra Mari.

Durango vuelve a rechazar las agresiones machistas

DURANGON

7/07/2017

DURANGO

Deja un comentario

Facebook52TwitterMeneameWhatsAppTelegramGoogle+PrintEmailCompartir52

Decenas de durangarras volvieron ayer a mostrar su repulsa contra la violencia machista. La Plataforma Feminista convocó una concentración en el pórtico de Andra Mari tras la agresión sufrida por una mujer el pasado lunes. 

Como consecuencia de las heridas causadas, la Ertzaintza arrestó a un varón de 65 años que, al parecer, es la expareja de la duranguesa agredida. Según ha podido saber durangon.com, el hombre le propinó una patada provocándole una fractura en el pie.

Pocos días antes, el 26 de junio, el Ayuntamiento de Durango tuvo también que activar el protocolo contra las agresiones sexistas tras la denuncia interpuesta por una mujer contra su pareja.

Munduko Arrozak

Antes de comenzar a cocinar foto ante la pancarta que  nos acompaña todos las jueves a las 20.00 en el Pórtico de Andra Mari donde nos concentramos por la Eliminación de la Violencia contra las Mujeres.

Gure pankartaren  aurrean , arroza egiten hasi baino lehenago, gogora arazteko ostegunero 20:00etan, Andra Mariko eleizpean egiten ditugun kontzentrazioak,

Ongi Etorri Errefuxiatuak!!!!

El arroz marinero preparado por las compañeras de Andereak que hemos podido compartir con la gente de Kriskitin que han venido a bailar en la sobremesa y con el grupo de Batukandra y Al Nour

Gure "paella marinera" Kriskitin, Batukandra eta Al Nour elkarteekin partekatu duguna eta plazer bat izan da. Eskerrik asko lagunak!!!!

Gracias a la cocinera Ghizlane de AL NOUR hemos podido saborear este sabroso plato de arroz

Eskerrik asko Ghizlane denontzat egin duzun arrozagatik!!!